Özel fonda amaç dışı kullanım iddiasına Anayasa Mahkemesi çağrısı

Almanya’da milyarlarca avroluk özel fonun bütçe açıklarını kapatmak için kullanıldığı iddiası siyasette yeni bir tartışma başlattı. Yeşiller ve Sol Parti’nin ardından, CDU’nun eski Genel Sekreteri Mario Czaja da federal bütçeye karşı Anayasa Mahkemesi’ne gidilmesi çağrısı yaptı.

Czaja, partisindeki bazı milletvekillerinin bu konuda adım atmasını istedi. Bild gazetesine konuşan Czaja, “Partimde, artık kendi asgari hedeflerimize bile uyulmadığını gören ve şimdi Federal Anayasa Mahkemesi’nde kurumsal dava açmayı isteyen ilkelere bağlı bazı milletvekilleri çıkacağını umuyorum” diye konuştu.

Tartışmanın odağında özel fon var

Ekonomistler, iş dünyası temsilcileri ve muhalefet partileri, 500 milyar avroluk özel fonun bugüne kadar planlandığı gibi yeni yatırımlar için kullanılmadığını savunuyor. Eleştirilere göre para, ek yatırım yerine doğrudan bütçeye aktarıldı.

Köln merkezli Alman Ekonomi Enstitüsü’ne göre 2025’te bu kaynakların yüzde 86’sı, Münih merkezli ifo Enstitüsü’ne göre ise yüzde 95’i bu şekilde kullanıldı.

Bu iddia, hükûmetin özel fonu hangi amaçla kullandığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

“Tüketiyorlar, yatırım yapmıyorlar”

Mario Czaja, ortaya çıkan tablonun beklediğinden daha ağır olduğunu söyledi ve “Federal hükûmet yatırım yapmak yerine harcıyor ve acil reformlardan kaçıyor. Bunun bedelini çocuklarımız ve torunlarımız ödeyecek” ifadelerini kullandı.

Czaja, bir önceki Federal Meclis’te özel fon düzenlemesine karşı oy veren milletvekilleri arasındaydı. 2022 başında Friedrich Merz’in CDU liderliğe gelmesiyle genel sekreter olan Czaja, 2023 yazında görevini Carsten Linnemann’a bırakmıştı. Son genel seçimde ise yeniden parlamentoya giremedi.

CDU içinde de itiraz büyüyor

CDU milletvekili ve özel fon eleştirmenlerinden Tilman Kuban da mevcut gidişata müdahale edilmesi gerektiğini söyledi. Kuban, RTL ve ntv ortak yayınında “Siyasete çok fazla para verip önceden reform yaptırmazsanız, bu çoğu zaman yanlış bir yöne gider. Şimdi düzeltme yapmamız gerekiyor” dedi.

Bu açıklamalar, yalnızca muhalefetin değil, iktidar çizgisine yakın isimlerin de özel fonun kullanım biçiminden rahatsız olduğunu gösterdi.

Kurallar ne diyordu?

Borçlanma yoluyla oluşturulan 500 milyar avroluk özel fon, geçen yıl Federal Meclis ve Eyalet Temsilciler Meclisi tarafından kabul edilmişti. Fonun 12 yıla yayılan bir dönem boyunca kullanılması planlanıyor.

Düzenlemeye göre bu para, yalnızca bütçede zaten yer almayan ek yatırımlar için harcanabiliyor. Yani kaynakların yol, demiryolu, okul ya da benzeri yeni projelere ayrılması gerekiyor. Tartışma da tam bu noktada yoğunlaşıyor; muhalefet ve eleştirmenler, bu şartın fiilen delinmiş olabileceğini savunuyor.

Gözler yeni adımlarda

Özel fonun gerçekten amacı dışında kullanılıp kullanılmadığı tartışması önümüzdeki günlerde daha da büyüyebilir. Özellikle CDU içinden bir grup milletvekilinin Anayasa Mahkemesi’ne başvurması hâlinde, mesele yalnızca siyasi değil hukuki bir krize de dönüşebilir. Şimdilik en büyük soru şu, 500 milyar avroluk kaynak gerçekten yeni yatırımlara mı gidiyor, yoksa bütçedeki açıkları kapatmak için mi kullanılıyor?