Terapi bekleyen gençlere eczanede ilk destek

Almanya’da gençlerin psikolojik destek arayışı giderek zorlaşıyor. Terapi randevusu için bekleme süresi ortalama 28 haftayı buluyor. Özellikle kırsal bölgelerde ilk başvuru noktası bulmak daha da zor.

Brandenburg’daki bazı eczaneler bu boşluğu doldurmak istiyor. ‘Safe Space’ adı verilen uygulamayla eczaneler, kaygı, zorbalık, yalnızlık ya da psikolojik baskı yaşayan gençlere ilk temas noktası sunuyor.

“Beni mutsuz eden bir kalıba sıkışmıştım”

18 yaşındaki Henrik Friese, Brandenburg’daki Fredersdorf-Vogelsdorf’ta yaşadığı sorunları açıkça anlatıyor. Okuldaki başarı baskısı, dış görünüş kaygısı ve bir gruba ait olma isteği onun üzerinde ağır bir yük oluşturmuş.

Friese, “Beni aslında mutsuz eden bir kalıba sıkışmıştım” diyor.

Sorunlarını bir terapistten destek alarak aşabildiğini anlatıyor. Terapi sürecinde telefonunu bir kenara bırakmayı, arkadaşlarıyla buluşmayı, poker ve masa tenisi gibi etkinliklerle günlük hayatını yeniden kurmayı öğrendiğini söylüyor.

Friese’ye göre insanın içini sıkan bir konu olduğunda konuşabilmek çok önemli. “Kiminle olursa olsun, birinin önce dinlemesi ve biraz olsun tutması yardımcı oluyor” diyor.

Eczanede ‘anonim ve randevusuz’ destek

Henrik’in annesi Juliane Friese, Fredersdorf’ta bir eczane işletiyor. Bu eczane, aynı zamanda psikolojik sıkıntı yaşayan gençler için bir güvenli alan eczanesi olarak hizmet veriyor.

Eczanenin vitrinindeki afişte “Kaybolmuş mu hissediyorsun?” ifadesi yer alıyor. Siber zorbalık yaşayan ya da ruhsal sorunlarla mücadele eden gençler, buraya randevu almadan ve kimlik bilgisi vermeden başvurabiliyor.

Juliane Friese, uygulamayı şöyle anlatıyor:

Biz kendimizi yol gösterici olarak görüyoruz. Gençlere kulak veriyoruz, onlara bir alan ve zaman sağlıyoruz.

Friese’ye göre eczaneler, psikolojik destek sistemindeki önemli bir boşluğu kapatabilir. Kırsal bölgelerde gençlerin ilk başvurabilecekleri güvenilir yer bulması çoğu zaman kolay olmuyor.

Kaygı bozuklukları ve depresyon artıyor

Brandenburg gibi geniş yüzölçümüne sahip bir eyalette çocuk ve ergen psikiyatrisi için yalnızca 27 hekim kadrosu bulunuyor.

DAK Çocuk ve Gençlik Raporu’na göre kaygı bozukluğu nedeniyle tedavi gören kız ve erkek çocukların sayısı artıyor. Depresyon vakalarında da yükseliş var. Ayrıca daha fazla gencin uzun süreli tedaviye ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre bunun nedenlerinden biri, tedaviye geç başlanması olabilir. Utanç duygusu da gençlerin yardım aramasını geciktiren etkenler arasında gösteriliyor.

“Biz terapi yapmıyoruz, yönlendiriyoruz”

Juliane Friese, eczanelerin gençler için düşük eşikli bir başvuru noktası olabileceğini söylüyor.

Friese, “Biz sır saklama yükümlülüğüne tabiyiz. Dinleyebiliriz, sorunları erken fark edebiliriz ve gerekirse doğru yere yönlendirebiliriz” diyor.

Eczane, okullar, gençlik kulüpleri ve psikiyatrik kurumlarla da temas hâlinde çalışıyor.

Friese, kendi rollerini net biçimde tarif ediyor:

Onları yönlendiriyoruz. Terapi yapmak istemiyoruz, teşhis koymak istemiyoruz. Onları karşılamak ve gerekirse doğru yola yönlendirmek istiyoruz.

Gençlerin gündeminde zorbalık, beden algısı ve siyaset var

Güvenli alan eczaneleri, ‘Our Generation Z’ girişiminin bir parçası. Girişim, çevrim içi öz yardım grupları da düzenliyor.

Henrik Friese de bu çalışmalara daha önce katılmış. Ona göre gençlerin konuştuğu başlıklar çok tanıdık: beden üzerinden aşağılama, zorbalık, dışlanma, okul baskısı ve gelecek kaygısı.

Friese, siyasi konuların da gündeme geldiğini söylüyor. Avrupa’daki savaş ya da artan yakıt fiyatları gibi meseleler de gençlerin kaygılarını etkiliyor.

“Terapiye ulaşana kadar büyük bir boşluk var”

Henrik Friese’ye göre eczanelerdeki konuşma imkânı, daha büyük riskler ortaya çıkmadan önce önemli bir tampon işlevi görebilir.

Friese, “Güvenli alan eczaneleri, ‘şu an iyi değilim’ ile ‘bir gün tedaviye başlayacağım’ arasındaki büyük boşluğu kapatıyor” diyor.

Bugün kendisini iyi hissettiğini söyleyen Friese, yakında nalbantlık eğitimi almaya başlayacak.

Uygulama, Almanya’da gençlerin ruh sağlığı hizmetlerine erişimde yaşadığı sıkıntıyı ve terapi sistemindeki uzun bekleme sürelerini yeniden gündeme taşıyor.