Trump’tan İran’a yeni tehdit! Washington’da “Bu deliyi görevden alın” sesleri

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askerî tehditleri, yalnızca Orta Doğu’daki gerilimi değil, Washington’daki siyasi krizi de derinleştirdi. Trump, İran’la kalıcı bir anlaşma sağlanamazsa çok daha sert bir askerî karşılık verileceğini söylerken, Demokratlar da bu çıkışın ardından görevden alma çağrılarını yükseltti.

Trump, sosyal medya paylaşımında Amerikan askerlerinin kalıcı bir anlaşmaya kadar Orta Doğu’da kalacağını açıkladı. Bölgede bulunan gemi, uçak ve askerî personelin ek mühimmat ve silahlarla sahada tutulacağını belirten Trump, gerekirse ‘önemli ölçüde zayıflatılmış bir düşmanı’ tamamen yok edebileceklerini savundu.

Trump, buna rağmen İran’la kalıcı bir anlaşma yapılabileceğini söyledi. İlk temasların cumartesi günü Pakistan’da başlaması bekleniyor. Ancak ABD Başkanı, bu sürecin başarısız olması hâlinde çok daha büyük bir askerî tırmanmanın yaşanabileceğini açık biçimde dile getirdi.

Ateşkes var, güven yok

Trump’ın sözleri, ABD ile İran’ın ateşkes konusunda uzlaştığını duyurmasından kısa süre sonra geldi. Ancak sahadaki tablo, kalıcı barışın henüz kurulmadığını gösteriyor.

Aktarılan bilgilere göre İsrail’in çarşamba günü Lübnan’a düzenlediği geniş çaplı saldırılarda 250’den fazla kişi öldü. Bu durum, ateşkesin kapsamına ilişkin tartışmaları yeniden büyüttü. ABD ve İsrail, Lübnan’ın anlaşmaya dâhil olmadığını savunurken, İran tarafı Lübnan’daki saldırıların durmasını temel şartlardan biri olarak görüyor.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İsrail’in Lübnan saldırıları ve Washington’ın İran’ın nükleer hedeflerinden tümüyle vazgeçmesi yönündeki baskısının görüşmeleri tehlikeye attığını söyledi. Kalibaf, bu şartlarda ikili ateşkes ya da müzakerenin makul olmadığını belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Lübnan’ın ateşkes düzenlemesine tam olarak dâhil edilmesi gerektiğini savundu. Times Radio’ya konuşan İngiliz siyasetçi Yvette Cooper ise Lübnan’ın dışarıda bırakılmasının tüm bölgeyi daha da istikrarsızlaştıracağı uyarısında bulundu. SPD’li siyasetçi Reem Alabali Radovan da Lübnan bombalanmaya devam ederse ateşkesin inandırıcılığını kaybedeceğini söyledi.

Hürmüz’de belirsizlik sürüyor

Ateşkes ilanına rağmen Hürmüz Boğazı’nda kayda değer bir normalleşme işareti görülmedi. İran, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatının önemli bölümünün geçtiği bu stratejik su yolundaki kontrol iddiasını sürdürüyor.

Bu nedenle kriz yalnızca askerî değil, enerji piyasaları açısından da önemini koruyor. Tarafların farklı şartlar öne sürmesi, ateşkesin kâğıt üzerinde kalabileceği yorumlarını güçlendiriyor.

Demokratlar: Bu deli adamı görevden alın

Trump’ın İran çıkışı, ABD iç siyasetinde de sert tepki çekti. Wall Street Journal’ın haberine göre çok sayıda Demokrat siyasetçi, Trump’ın görevden alınması için çağrı yapmaya başladı.

Tartışmanın merkezinde Trump’ın Truth Social’daki paylaşımı yer aldı. Trump, “Bütün bir uygarlık bu gece yok olacak ve bir daha geri dönmeyecek” ifadelerini kullandı. Bu sözler Demokrat Parti içinde büyük tepki doğurdu.

Minnesota Valisi Tim Walz, X hesabından yaptığı paylaşımda Trump için “Başkan aklını yitirdi” dedi. Temsilciler Meclisi üyesi Rashida Tlaib ise Trump’ı soykırımla tehdit etmekle suçladı ve “Bu deli adamı görevden alın” dedi.. Demokrat vekil Shri Thanedar da Trump’ın sözlerini milyonlarca insanı hedef alan bir tehdit olarak niteledi.

Wall Street Journal’ın aktardığına göre salı sabahına kadar iki düzineden fazla Kongre üyesi benzer yönde adım atılması çağrısı yaptı.

25’inci ek madde tartışması

Bazı Demokratlar, klasik azil sürecinin yanında ABD Anayasası’nın 25’inci ek maddesini de gündeme taşıdı. Bu madde, başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olduğunun ilan edilmesine imkân tanıyor.

Demokrat vekil Diana DeGette, Kongre’ye bu yönde süreç başlatma çağrısı yaptı. Ancak bunun gerçekleşmesi zor görünüyor. Çünkü önce Başkan Yardımcısı JD Vance ile kabinenin çoğunluğunun Trump’ın görev yapamayacağına karar vermesi, ardından da Kongre’nin iki kanadında üçte iki çoğunluk sağlanması gerekiyor.

Wall Street Journal’a göre görevden alma çağrısını destekleyenler arasında Alexandria Ocasio-Cortez, Ayanna Pressley ve Senatör Ed Markey gibi isimler de yer alıyor. Temsilciler Meclisi üyesi Eric Swalwell ise Trump’ın görevden alınması gerektiğini, Kongre bunu yapmazsa kabinenin devreye girmesi gerektiğini savundu.

Beyaz Saray’dan sert ret

Beyaz Saray ise bu talepleri reddetti. Axios’un haberine göre bir Beyaz Saray sözcüsü, görevden alma çağrılarını ‘gülünç’ diye niteledi. Sözcü, Demokratların daha Trump göreve başlamadan önce bile benzer söylemler kullandığını öne sürdü.

Temsilciler Meclisi’nde ise tansiyon yükseliyor. Wall Street Journal’ın haberine göre Demokrat grup lideri Hakeem Jeffries ve parti yönetimi, milletvekillerinin tatilden hızla geri dönmesini istiyor. Demokratlar, Trump’ın yetkilerini sınırlamaya dönük yeni bir oylama talep ediyor.

Trump’ın İran’a yönelik tehditleri, böylece iki ayrı cephede kriz yarattı. Orta Doğu’da ateşkesin kalıcılığı sorgulanırken, Washington’da da başkanın görevde kalıp kalmaması yeni bir siyasi kavganın merkezine yerleşti.